Yazar: , Onedu Kurucusu ve Executive Director · Son güncelleme:

World Education Services (WES), yurt dışında alınan diploma ve transkriptlerin ABD ve Kanada'daki karşılığını belirleyen, 1974'te kurulmuş kâr amacı gütmeyen bir değerlendirme kuruluşudur. Tıpta aynı kısaltmayla bilinen genetik testle (tüm ekzom dizileme) bir ilgisi yoktur. Bu rehberi ABD'de ya da Kanada'da yüksek lisans veya lisans başvurusu yapacak öğrenciler ve veliler için hazırladık: WES raporunun ne olduğu, ne zaman gerektiği, kaç dolar tuttuğu, ne kadar sürdüğü ve belgelerin Türkiye'den WES'e nasıl gönderildiği.

WES Denkliği Nedir, Ne İşe Yarar?

WES denkliği, Türkiye'de aldığınız diplomanın ve notlarınızın ABD ya da Kanada eğitim sistemindeki karşılığını gösteren resmi bir değerlendirme raporudur. İngilizcede bu işe "credential evaluation" deniyor. Credential, diploma ve transkript gibi akademik belgeleri anlatan genel bir terim. WES kendi tanımında değerlendirmeyi, akademik başarılarınızın ABD ya da Kanada standartlarıyla karşılaştırılması olarak açıklıyor (WES).

Okullar bu rapora, kendi bilmedikleri bir eğitim sisteminden gelen notları güvenilir biçimde okuyabilmek için ihtiyaç duyar. WES, 1974'te Peace Corps gönüllüleri tarafından kuruldu ve kendini kâr amacı gütmeyen bir sosyal girişim olarak tanımlıyor (WES, About). ABD'deki değerlendirme kuruluşları birliği NACES'in (National Association of Credential Evaluation Services) de üyesi (NACES). Raporun nasıl kullanılacağına ise her okul kendi kuralıyla karar verir.

WES denkliğini YÖK denkliği ile karıştırmayın: YÖK denkliği yurt dışında alınan bir diplomanın Türkiye'de tanınmasıdır, WES ise Türk diplomasının ABD ve Kanada'da değerlendirilmesi.

WES Ne Zaman Gerekir? Her Okul İstiyor mu?

WES raporu her başvuruda istenmez. ABD ve Kanada'daki bazı okullar ve programlar, yurt dışında okumuş adaylardan WES gibi bir kuruluşun raporunu ister. Bu ihtiyaç en çok şu başvurularda çıkıyor:

Rapor almadan önce başvuracağınız her okulun kendi şartını kontrol etmenizi öneririz. Okulların lisansüstü kabul sayfalarında "credential evaluation", "WES" ya da "NACES member" ifadelerini arayın. Bazı programlar başvuru aşamasında resmi olmayan bir transkriptle değerlendirme yapıp raporu yalnızca kabulden sonra istiyor, bazıları WES yerine kendi değerlendirmesini yapıyor, bazıları da hangi kuruluşları kabul ettiğini liste olarak veriyor. İngiltere'ye başvuruyorsanız durum farklı: orada yurt dışı diplomalarının tanınması ve karşılaştırılması için resmi kurum UK ENIC.

WES Rapor Türleri: Document-by-Document mi, Course-by-Course mu?

Lisansüstü ve transfer başvurularında okulların büyük kısmı Course-by-Course (ders bazlı) rapor ister, ama doğru seçim her zaman okulun şartına göre yapılır. WES'in iki temel raporu var ve ikisi de ICAP seçeneğiyle alınabiliyor (WES, Evaluations and Fees).

Tablo: WES Rapor Türleri: Document-by-Document mi, Course-by-Course mu?
RaporNe gösterirKimin için uygun
Course-by-Course (ders bazlı)Derecenin adı, giriş şartı, program süresi, ABD karşılığı, aldığınız bütün dersler, her dersin ABD kredisi ve not karşılığı, 4,0 ölçeğinde GPA, derslerin alt ve üst düzey (lower, upper) sınıflamasıYüksek lisans, transfer, meslek lisansı başvuruları
Document-by-Document (belge bazlı)Diplomanın ABD'deki karşılığı. Ders listesi ve GPA yokYalnızca derecenin karşılığını isteyen kurumlar

ICAP (International Credential Advantage Package), WES'in doğruladığı transkriptlerinizi saklayıp ileride başka okullara raporla birlikte göndermesini sağlayan pakettir ve dijital bir rozet de içerir. Birden fazla dönemde başvuru yapmayı düşünüyorsanız ICAP, belgeleri yeniden okulunuzdan istemenin önüne geçer. ICAP'siz pakete WES "Basic" diyor.

WES Ücreti Ne Kadar? (2026)

WES'in ABD lisansüstü başvuruları için 2026 ücretleri Course-by-Course raporda 186 USD, ICAP'li haliyle 239 USD, Document-by-Document raporda 118 USD, ICAP'li haliyle 171 USD'dir (WES, Evaluations and Fees).

Tablo: WES Ücreti Ne Kadar? (2026)
KalemÜcret (USD)
Course-by-Course, ICAP239
Course-by-Course (Basic)186
Document-by-Document, ICAP171
Document-by-Document (Basic)118
Değerlendirme sürerken Basic'ten ICAP'e geçiş53
Başvuru sırasında ek rapor58
Uluslararası kurye (adres başına)86
Standart gönderim (takipsiz)14
Kapalı zarf (zarf başına)9
Tamamlanmış raporu güncelleme (derece ekleme, ICAP'e geçiş gibi)92

Bu tutarlara raporun okullara gönderim ücreti dahil değil. Üniversitenizin transkripti kuryeyle WES'e göndermesi gerekiyorsa o ücreti de siz ödersiniz. WES'in kendisi tüm ücretlerin değişebileceğini belirtiyor, bu yüzden ödeme yapmadan önce güncel tabloyu WES'in ücret sayfasından bir kez daha kontrol etmenizi öneririz.

WES değerlendirmesi ücretsiz değildir. Ama WES'in iGPA Calculator ve Degree Equivalency Tool araçları ücretsiz ve size raporun nasıl çıkabileceğine dair bir fikir verir. İkisi de resmi raporun yerine geçmez.

WES Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım

WES başvurusu wes.org'da hesap açıp rapor türünü seçmekle başlar, süreç ise üniversitenizin transkripti WES'e göndermesiyle ilerler:

  1. Okulun şartını kontrol edin. Hangi kuruluşu ve hangi rapor türünü istediğini başvuracağınız her okulun sayfasından teyit edin.
  2. WES hesabı açın. Eğitim bilgilerinizi girin, rapor türünü ve raporun gideceği okulları seçin.
  3. Ödemeyi yapın ve referans numaranızı alın. WES, belge gönderilmeden önce başvurunun tamamlanmasını ve bu numaranın alınmasını istiyor. Numara her belgenin üzerinde yer almalı.
  4. Üniversitenizden transkriptin WES'e gönderilmesini isteyin. Elektronik ya da kapalı zarfla (ayrıntı aşağıda).
  5. Diploma kopyasını ve çevirileri WES hesabınıza yükleyin.
  6. Belgelerin kabulünü takip edin. WES, belgeler ulaştıkça hesabınızda bildirim veriyor.
  7. Rapor tamamlanınca seçtiğiniz okullara gönderilir.

Türkiye'den Belgeler WES'e Nasıl Gönderilir?

WES'in Türkiye için istediği belgeler ve gönderim yolları şöyle (WES, Required Documents, Ekim 2026):

  • Transkript (not dökümü): Yalnızca mezun olduğunuz kurumdan gelir. Üç yol var:

- Üniversiteniz transkripti WES'e elektronik olarak gönderir. Kurumun WES'le dijital bir anlaşması yoksa WES, üniversitenin kendisiyle iletişime geçmesini istiyor.

- Üniversiteniz transkripti doğrudan WES'e, arka kapağı yetkili tarafından imzalanmış ya da mühürlenmiş kapalı zarfla gönderir.

- Üniversiteniz zarfı size verirse zarf kapalı kalmalı. Açılmış ya da arka kapağında mühür veya imza olmayan zarfı WES kabul etmiyor.

  • Avrupa Diploma Eki (Diploma Supplement): Üniversiteniz İngilizce bir diploma eki düzenliyorsa WES bunu tercih ediyor.
  • Diploma: Açık ve okunaklı bir kopyası WES hesabınıza yüklenir.
  • Çeviriler: Transkript ve diploma İngilizce düzenlenmediyse birebir çevirileri hesaba yüklenir (aşağıda).

Lise mezunları için yapı aynı: lise transkripti okuldan gelir, mezuniyet belgesinin kopyası ve çevirileri hesaba yüklenir. WES orijinal belge istemiyor ve gönderilen belgeleri iade etmiyor.

e-Devlet'ten alınan mezun belgesi WES için tek başına yeterli değildir, çünkü WES transkriptin doğrudan kurumdan gelmesini istiyor. WES'in Türkiye listesinde YÖK onayı ya da noter onayı gibi bir şart da yer almıyor. Transkriptin nasıl ve nereden alındığını transkript nedir, nasıl alınır rehberimizde ayrıca anlattık.

Onedu YouTube kanalından: WES diploma denkliği ve başvuru süreci.

Belge Çevirisi

WES, İngilizce düzenlenmemiş belgeler için kelimesi kelimesine, birebir çeviri istiyor ve bu çeviriler WES hesabınıza yükleniyor. Üniversiteniz transkripti ve diploma ekini İngilizce olarak düzenliyorsa o belgeler için çeviri gerekmez. Çevirinin bir denklik olmadığını da unutmayın: çeviri belgenin dilini değiştirir, karşılığını ise WES belirler.

Yurt Dışındaysanız ya da Üniversiteniz Zarf Hazırlamıyorsa

WES sürecinde en çok vakit kaybettiren adım, belgenin üniversiteden doğru biçimde çıkması. Öğrenci forumlarında sık dile getirilen sorunlar şunlar: yurt dışında yaşayan mezunun yerine belgeyi alacak yakınından üniversitenin vekalet istemesi, bazı üniversitelerin kâğıt transkript düzenlemekte ya da WES'e doğrudan göndermekte zorlanması ve zarfın eksik hazırlanıp yeniden istenmesi.

Zarfı kapatmadan önce öğrenci işlerinden içinde transkriptin ve istenen diğer belgelerin olduğunu yazılı olarak teyit etmenizi öneririz. Zarf WES'e ulaştıktan sonra eksik çıkarsa süreç baştan başlıyor.

WES Ne Kadar Sürer?

WES, bütün resmi belgeler kurumdan ulaştıktan sonra belgeleri genellikle iki haftada doğrular. Değerlendirme Document-by-Document raporda genellikle bir hafta, Course-by-Course raporda genellikle iki hafta sürer (WES, Processing Times).

Tablo: WES Ne Kadar Sürer?
AşamaDocument-by-DocumentCourse-by-Course
Belge doğrulama (belgeler ulaştıktan sonra)Genellikle 2 haftaGenellikle 2 hafta
DeğerlendirmeGenellikle 1 hafta (karmaşık dosyada 2 haftaya kadar)Genellikle 2 hafta (karmaşık dosyada 4 haftaya kadar)
Toplam (belgeler ulaştıktan sonra)Yaklaşık 3 hafta, en fazla 4 haftaYaklaşık 4 hafta, en fazla 6 hafta

Saat, bütün resmi belgeler WES'e ulaştığında işlemeye başlar. Üniversitenizin transkripti hazırlaması ve Türkiye'den gönderilen zarfın yolda geçirdiği günler bu tablonun dışında. WES'in kendisi de sürelerin yaklaşık olduğunu, başvuru yoğunluğuna göre uzayabileceğini not ediyor.

Bu süreleri başvuru tarihinize göre şöyle planlayabilirsiniz:

Tablo: WES Ne Kadar Sürer?
AdımNe zaman
Okulların WES şartını kontrol etmekBaşvuru listenizi kurduğunuzda
WES hesabı, ödeme ve referans numarasıÜniversiteden belge istemeden önce
Üniversiteden transkript talebi ve WES'e gönderimÜniversitenizin hazırlama süresi + kurye
Belgelerin WES'e ulaşması ile rapor arasıCourse-by-Course için yaklaşık 4, en fazla 6 hafta
Raporun okula ulaşmasıSon başvuru tarihinden önce

Başvuru takvimi kuran öğrencilerimize hep şunu söylüyoruz: Takvimin her adımı bir öncekinin bir basamak üstünde olsun ve WES'i bu takvimin en başına koyun. Okulların kabul sonuçlarını ne zaman açıkladığını Amerika üniversitelerinin kabul açıklama tarihleri sayfamızda topladık.

WES GPA Nasıl Hesaplanır? Not Ortalamam Düşer mi?

WES, Course-by-Course raporda her dersinizin notunu ABD karşılığına çevirir ve bu notlardan 4,0 ölçeğinde bir GPA (not ortalaması) hesaplar. Türk üniversitelerinde notlar 4'lük ya da 100'lük sistemle verildiği için bu çeviri ders ders yapılır ve sonuç, transkriptinizdeki ortalamayla birebir aynı olmayabilir.

Kendi ortalamanı 4,0 ölçeğine kendin çevirip başvuru formuna yazmadan önce bunu bil: WES'in sonucu senin hesabından biraz düşük, aynı ya da biraz yüksek çıkabilir, çünkü WES derslerin kredisini ve notların ABD karşılığını kendi yöntemiyle değerlendiriyor. Tahmini bir sonuç görmek için WES'in iGPA Calculator aracını kullanabilirsin. GPA'nın genel olarak nasıl hesaplandığını GPA nasıl hesaplanır rehberimizde anlattık.

WES'e Alternatifler: ECE ve Diğer Kuruluşlar

ABD'de WES dışında da diploma değerlendirmesi yapan kuruluşlar var ve her okul hangilerini kabul ettiğini kendi sayfasında belirtir. Okul sayfalarında sık geçen "NACES member" ifadesi, kuruluşun bu birliğe üye olduğunu gösterir. NACES üyelerinden bazıları şunlar (NACES):

Tablo: WES'e Alternatifler: ECE ve Diğer Kuruluşlar
KuruluşNot
World Education Services (WES)Bu rehberin konusu
Educational Credential Evaluators (ECE)NACES üyesi
International Education Research Foundation (IERF)NACES üyesi
The Evaluation Company (eski adı SpanTran)NACES üyesi
Josef Silny and AssociatesNACES üyesi

Okulunuz belirli bir kuruluşun adını veriyorsa raporu o kuruluştan alın. Birden fazla seçenek varsa ücreti, süreyi ve raporun başka okullara gönderilme kolaylığını karşılaştırın.

WES Sürecinde Sık Yapılan Hatalar

Başvurularda en sık gördüğümüz hatalar belge eksikliği, tarihlerin kaçırılması, forma yanlış bilgi girilmesi ve takvim planlaması sorunları. WES sürecinde bunlar şu biçimlerde ortaya çıkıyor:

  • Okulun istemediği halde rapor almak ya da yanlış rapor türünü seçmek
  • Referans numarasını almadan üniversiteden belge istemek ya da numarayı zarfa yazdırmamak
  • Üniversitenin verdiği kapalı zarfı açmak
  • Transkripti kendiniz tarayıp göndermeye çalışmak
  • Süreci son başvuru tarihine birkaç hafta kala başlatmak

Lisansüstü başvurunun diğer belgelerini de aynı takvimde planlamak için yurt dışında yüksek lisans sürecine bütün olarak bakmanızı öneririz.

WES Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

WES ne demek?

WES, World Education Services'ın kısaltmasıdır. Yurt dışında alınan diploma ve transkriptlerin ABD ve Kanada'daki karşılığını belirleyen, 1974'te kurulmuş kâr amacı gütmeyen bir değerlendirme kuruluşudur. Tıptaki WES (tüm ekzom dizileme) testiyle ilgisi yoktur.

WES raporu nedir?

WES raporu, diplomanızın ve notlarınızın ABD ya da Kanada'daki karşılığını gösteren değerlendirme belgesidir. Course-by-Course raporda her dersin ABD kredisi ve notu ile 4,0 ölçeğinde GPA yer alır. Document-by-Document rapor ise yalnızca derecenin karşılığını gösterir.

WES ücreti ne kadar?

WES'in ABD lisansüstü başvuruları için 2026 ücretleri Course-by-Course raporda 186 USD, ICAP'li haliyle 239 USD, Document-by-Document raporda 118 USD, ICAP'li haliyle 171 USD'dir. Gönderim ve ek rapor ücretleri bu tutarlara dahil değildir.

WES ne kadar sürer?

WES, bütün resmi belgeler ulaştıktan sonra belgeleri genellikle iki haftada doğrular. Değerlendirme Document-by-Document raporda genellikle bir hafta, Course-by-Course raporda genellikle iki hafta sürer. Üniversitenizin belgeyi hazırlaması ve kurye süresi buna eklenir.

e-Devlet mezun belgesi WES için yeterli mi?

Hayır. WES transkriptin doğrudan mezun olduğunuz kurumdan, elektronik olarak ya da kurumun kapalı ve mühürlü zarfıyla gelmesini istiyor. Diplomanın kopyası ve çeviriler ise WES hesabınıza yükleniyor.

WES her okulda gerekli mi?

Hayır. WES raporunu ABD ve Kanada'daki bazı okullar ve programlar istiyor. Bazı programlar raporu yalnızca kabulden sonra istiyor, bazıları başka kuruluşları ya da kendi değerlendirmesini kabul ediyor. Başvuracağınız her okulun şartını kendi sayfasından kontrol etmenizi öneririz.

WES, YÖK denkliği yerine geçer mi?

Hayır, ikisi ters yönde işleyen farklı süreçlerdir. YÖK denkliği yurt dışında alınan bir diplomanın Türkiye'de tanınmasıdır. WES ise Türk diplomasının ABD ve Kanada'daki karşılığını belirler.

Kaynakça

  1. WES, About: wes.org
  2. WES, About WES Credential Evaluation: knowledge.wes.org
  3. WES, Evaluations and Fees (Graduate Admissions): wes.org
  4. WES, Required Documents (Türkiye): applications.wes.org
  5. WES, Current Processing Times: wes.org
  6. WES, iGPA Calculator: apps.wes.org
  7. WES, Degree Equivalency Tool: apps.wes.org
  8. NACES, Members: naces.org
  9. UK ENIC: enic.org.uk