Yazar: , Onedu Kurucusu ve Executive Director · Son güncelleme:

Transkript yani not döküm belgesi, öğrencinin bir eğitim kurumunda aldığı tüm dersleri, bu derslerin kredi veya AKTS değerlerini, notlarını, dönem ve genel ortalamalarını ve varsa derece ve ödüllerini gösteren, okul tarafından düzenlenip onaylanan resmi belgedir.

Yüksek lisans, burs, değişim programı ve yurt dışı üniversite başvurularında akademik geçmişinizi kanıtlamak için istenir. Türkiye'de üniversite transkriptini öğrenci işlerinden veya e-Devlet'ten, lise transkriptini ise okul müdürlüğünden alırsınız. 

Rehberin devamını yurt dışına başvuracak öğrenciler ve aileleri için hazırladık. Belgeyi Türkiye'de nasıl alacağınızı, İngilizce versiyonunu, tercüme ve onay adımlarını ve hedef okula gönderim kurallarını başvuru sırasına göre bulacaksınız.

Transkriptte Neler Yer Alır?

Transkriptte kimlik ve okul bilgileriniz, dönemlere göre aldığınız dersler, her dersin kredisi ve notu, ortalamalarınız ve belgenin onay bilgileri bulunur. Düzen okuldan okula değişse de bir transkript genellikle şu alanlardan oluşur:

  • Kimlik ve kurum bilgileri: Ad soyad, öğrenci numarası, okul, fakülte ve bölüm.
  • Dönemlere göre dersler: Her yarıyılda ya da her sınıfta aldığınız derslerin adı ve kodu.
  • Kredi ve AKTS: AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi), bir dersin iş yükünü gösteren kredi birimidir. Avrupa'daki okullar kredi tanırken bu değere bakar.
  • Notlar: Okulun not sistemine göre harf notu (AA, BA gibi) veya sayısal not.
  • Ortalamalar: Dönem ortalaması ve genel not ortalaması. Yurt dışındaki karşılıkları GPA ve CGPA'dır.
  • Mezuniyet bilgisi: Mezun olduysanız mezuniyet tarihi ve aldığınız derece.
  • Derece ve ödüller: Onur ve yüksek onur gibi başarı kayıtları.
  • Onay bilgileri: Düzenlenme tarihi, yetkili imzası ve mühür. Elektronik belgelerde bunların yerini e-imza, barkod ve karekod alır.

Transkriptinize bakarken önce belgenin hangi dönemleri kapsadığını, ardından genel ortalamayı ve not ölçeğini kontrol edin. Not ölçeği belgenin üzerinde yazıyorsa yurt dışındaki okul notlarınızı o ölçeğe göre okuyacaktır. Son dönemi eksik belge tekrar göndermenize sebep olur, bu yüzden dönemlerin kapsamına dikkat edin.

Yurt Dışındaki Kabul Komiteleri Transkriptte Neye Bakar?

Kabul komiteleri genel ortalamanın yanında derslerin zorluğuna, notların yıllar içindeki gidişatına ve hedef bölümle ilgili derslerdeki başarınıza bakar.

  • Ders zorluğu: AP (Advanced Placement) ya da IB HL (International Baccalaureate'ın üst düzey dersleri) gibi ileri düzey derslerden alınan iyi bir not, aynı nottaki standart bir dersten daha fazlasını anlatır.
  • Notların gidişatı: Son yıllara doğru yükselen notlar olumlu okunur.
  • Bölüm uyumu: Mühendislik başvurusunda matematik ve fizik, işletme başvurusunda ekonomi ve istatistik notları öne çıkar.

Bölüm uyumunda en sık gördüğümüz hata, lise ders seçiminin geç düşünülmesi. Mühendislik hedefleyip ileri matematik almadan mezun olan bir öğrenci, başvuracağı okulların kriterini daha başvuru açılmadan kaçırmış olabiliyor. Ders seçimini öğrencilerimizle bu yüzden başvurudan yıllar önce konuşuyoruz. Türk not sisteminin 4'lük sisteme nasıl çevrildiğini GPA nasıl hesaplanır yazımızda anlattık.

Transkript, Diploma, Diploma Eki ve Öğrenci Belgesi Arasındaki Fark

Transkript diplomanın yerine geçmez. İkisi farklı belgelerdir ve yurt dışı başvurularında genellikle ikisi birden istenir. Öğrenci belgesi de transkriptle aynı şey değildir, çünkü yalnızca kayıtlı olduğunuzu gösterir ve not içermez.

Transkript, diploma, diploma eki, öğrenci belgesi, lise karnesi ve e-Devlet lise mezuniyet belgesinin karşılaştırması
BelgeNe gösterirKim düzenlerYurt dışı başvurusunda ne zaman istenir
TranskriptAlınan dersler, krediler, notlar, ortalamalarLise müdürlüğü, üniversite öğrenci işleri, üniversite için e-Devlet'teki YÖK (Yükseköğretim Kurulu) hizmetiBaşvuruda ve kabul sonrası kayıtta
DiplomaProgramın başarıyla tamamlandığınıOkul veya üniversiteMezuniyetten sonra. Lisans başvurusunda çoğunlukla kayıt aşamasında, yüksek lisansta başvuruda
Diploma Eki (Diploma Supplement)Derecenin düzeyini, içeriğini ve Türk yükseköğretim sistemini, İngilizce olarakÜniversiteÖzellikle Avrupa'da yüksek lisans ve kredi tanıma süreçlerinde
Öğrenci belgesiHalen kayıtlı olduğunuzuOkul, e-DevletKayıt kanıtı istendiğinde. Not içermez
Lise karnesiTek bir dönemin notlarınıOkulTek dönemlik olduğu için transkriptin yerini tutmaz
e-Devlet lise mezuniyet belgesiLiseden mezun olduğunuzuMilli Eğitim Bakanlığı (MEB), e-Devlet üzerindenMezuniyet kanıtı olarak. Ders ders not dökümü vermez

Tablodaki belgeler içinde yurt dışında en az bilineni diploma eki. Türk üniversiteleri bu belgeyi Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve UNESCO'nun geliştirdiği formatta, İngilizce olarak düzenliyor. Diploma eki diplomayla birlikte geçerlidir ve tek başına diplomanın yerini tutmaz. Yüksek lisans başvurusu yapacaksanız mezuniyette diploma ekinizi de teslim aldığınızdan emin olun.

Resmi (Official) ve Resmi Olmayan (Unofficial) Transkript

Resmi transkript, okulunuzun düzenleyip hedef kuruma doğrudan gönderdiği ya da kapalı zarf (okulun mühürleyip imzaladığı, açılmadan iletilen zarf) veya doğrulanabilir elektronik sistemle ilettiği belgedir. Resmi olmayan transkript ise başvuru portalına sizin yüklediğiniz kopyadır. Birçok okul bu iki belgeyi başvurunun farklı aşamalarında ister.

Ayrımın nasıl uygulandığı okuldan okula değişir. Örneğin, Ekim 2026 itibarıyla University of Oregon, yüksek lisans başvurusunda resmi olmayan transkriptin portala yüklenmesini, resmi transkriptin ise kabulden sonra gönderilmesini istiyor. Portland State University ise yurt dışından gelen transkriptleri yalnızca kâğıt olarak ve düzenleyen okulun mühürlü zarfı içinde ulaştığında resmi sayıyor. Aynı ülkedeki iki yüksek lisans programı bile birbirinden farklı kurallarla çalışabilir.

Başvurmadan önce okulun "application requirements" ya da "transcripts" sayfasında şu üç noktayı kontrol edin:

  1. Başvuru aşamasında yüklediğiniz kopya yeterli mi?
  2. Resmi transkript ne zaman ve hangi yolla isteniyor: kapalı zarfla mı, elektronik gönderimle mi, bir değerlendirme kuruluşu üzerinden mi?
  3. Türkçe belgeler için tercüme ve onay şartı var mı?

1. Adım: Transkript Nasıl Alınır?

Transkripti nereden alacağınız, lisede mi üniversitede mi olduğunuza bağlıdır. Üniversite öğrencileri ve mezunları belgeyi öğrenci işlerinden ya da e-Devlet'ten alır, lise öğrencileri ve mezunları için ise resmi kanal okul müdürlüğüdür.

Üniversite Transkripti Nasıl Alınır?

Üniversite transkriptini öğrenci işleri daire başkanlığından ıslak imzalı ve mühürlü olarak ya da öğrenci bilgi sistemi (OBS) üzerinden elektronik olarak talep edersiniz. Üniversiteniz İngilizce transkript düzenliyorsa tercüme adımına gerek kalmaz. Bazı üniversiteler mezunlardan belge başına ücret alıyor. Bu yüzden talepte bulunmadan önce üniversitenizin belge sayfasını açıp ücreti ve teslim yöntemini kontrol etmenizi öneririz.

Burada bir noktaya dikkat etmenizi isteriz: öğrenci bilgi sisteminden indirdiğiniz her PDF resmi transkript sayılmaz. Belgede imza, mühür, e-imza ya da doğrulama kodu yoksa yurt dışındaki okul onu resmi belge olarak kabul etmeyebilir. Emin olamadığınızda öğrenci işlerine belgenin resmi nitelik taşıyıp taşımadığını sorun.

e-Devlet'ten Transkript Nasıl Alınır?

Üniversite transkriptinizi e-Devlet'teki Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı "Transkript Belgesi Sorgulama" hizmetinden ücretsiz, barkodlu ve karekodlu olarak indirebilirsiniz. Adımlar şöyle:

  1. Giriş yapın. turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığıyla giriş yapın.
  2. Hizmeti açın. Arama kutusuna "Transkript Belgesi Sorgulama" yazın ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na ait hizmeti seçin.
  3. Kaydınızı seçin. Lisans ve yüksek lisans gibi birden fazla kaydınız varsa transkriptini almak istediğiniz programı işaretleyin.
  4. Dili seçin. Belgeyi Türkçe, İngilizce ya da iki dilli olarak oluşturabilirsiniz.
  5. Belgeyi oluşturup indirin. Oluşturulan belge PDF olarak cihazınıza iner.

Belgeyi teslim ettiğiniz kurum, barkod numarasını e-Devlet'teki "Transkript Belgesi Doğrulama" hizmetine girerek ya da karekodu YÖK Mobil uygulamasıyla okutarak belgenin gerçekliğini kontrol edebilir.

Transkriptin e-Devlet'e ne zaman düştüğü üniversitenize bağlı. e-Devlet'teki belge, üniversitenin YÖK sistemine aktardığı kayıtlardan oluşuyor. Son dönem notlarınız belgede görünmüyorsa notlar işlenip aktarılana kadar bekleyebilir ya da güncel belgeyi doğrudan öğrenci işlerinden isteyebilirsiniz.

e-Devlet'te Transkriptim Görünmüyor, Ne Yapmalıyım?

Transkriptiniz e-Devlet'te görünmüyorsa belgeyi doğrudan üniversitenizin öğrenci işlerinden isteyin. YÖK bu hizmeti 2021'de açtığında kapsam, 1 Ekim 2020 itibarıyla kayıtlı olan ve bu tarihten sonra mezun olan öğrencilerle sınırlıydı. YÖK, daha önce mezun olanların belgelerinin üniversitelerce sisteme sonradan yükleneceğini duyurmuştu. Bu yüzden eski mezunların durumu üniversiteden üniversiteye değişiyor. Kaydınızı bulamazsanız öğrenci işlerinin vereceği ıslak imzalı veya e-imzalı transkript, başvurunuz için doğru belge olur.

Lise Transkripti Nasıl Alınır?

Lise transkripti e-Devlet'ten alınmaz. Belgeyi okuduğunuz ya da mezun olduğunuz lisenin müdürlüğünden istersiniz, okul idaresi de transkripti imza ve mühürle onaylayarak verir. Ekim 2026 itibarıyla e-Devlet'teki Milli Eğitim Bakanlığı hizmetleri arasında lise mezuniyet belgesi ve öğrencilik belgesi varken malesef henüz transkript hizmeti bulunmuyor. MEB'in öğrenci bilgi sistemi e-Okul'dan aldığınız not listesi çıktısı da onaylı transkript sayılmaz.

Bazı özel ve uluslararası programlı liseler İngilizce transkript de düzenliyor, okulunuz bu imkânı sunuyorsa ayrıca yeminli tercümeye gerek kalmayabilir. Devlet lisesinde okuyan öğrenciler için İngilizce belgenin yolu çoğunlukla tercümeden geçiyor.

12. sınıftaysan başvuru döneminde elindeki belge geçici transkript (interim transcript) olacak. Bu belge 9, 10 ve 11. sınıf notlarını ve okulun işlediği ölçüde 12. sınıfın ilk dönemini kapsıyor. Mezun olduğunda okulun final transkripti düzenler, kabul aldığın okul da kaydını bu belgeyle tamamlar.

Başvuracağın ülkeye göre transkriptin yolu da değişiyor. Amerika'da belgeyi okul danışmanın gönderir, İngiltere'de ise referansını yazan öğretmen tahmini notlarını (predicted grades) İngiltere'nin merkezi başvuru sistemi UCAS'a ekler. İkisinin ayrıntısını aşağıdaki ülke bölümünde bulabilirsin.

Okula Gitmeden Transkript Nasıl Alınır?

Okula gidemiyorsanız transkriptinizi yazılı talep, kargo ya da vekâlet yoluyla alabilirsiniz. Uygulama okuldan okula değişiyor. Bu yüzden önce okulu arayıp hangi yolu kabul ettiğini öğrenmenizi öneririz.

  • Okulun resmi e-posta adresine kimlik bilgilerinizi, mezuniyet yılınızı ve belgenin gönderileceği adresi içeren yazılı bir talep gönderin. Okul kabul ederse belgeyi kargoyla yollayabilir.
  • Noterden vekâlet verdiğiniz bir yakınınız belgeyi sizin adınıza teslim alabilir.
  • Üniversite transkripti için e-Devlet ve öğrenci bilgi sistemi, okula gitmeden belge almanın en hızlı yolu.

İngilizce Transkript Nasıl Alınır?

İngilizce transkripti dört yoldan alabilirsiniz: e-Devlet'te İngilizce ya da iki dilli seçenekle, üniversitenizin öğrenci işlerinden, İngilizce belge düzenleyen bir liseden ya da Türkçe belgenin yeminli tercümesiyle. Hangisini seçeceğiniz, okul düzeyinize ve hedef okulun istediği belge türüne bağlı.

İngilizce transkript almanın dört yolu, kimler için uygun olduğu ve dikkat edilecek noktalar
YolKimin içinDikkat edilecek nokta
e-Devlet (İngilizce veya iki dilli)Hizmet kapsamındaki üniversite öğrencileri ve mezunlarıBarkod ve karekodla doğrulanabilir. Hedef okul resmi belgenin üniversiteden gelmesini isteyebilir
Öğrenci işlerinden İngilizce transkriptÜniversite öğrencileri ve mezunlarıİmzalı ve mühürlü. Kapalı zarf istenirse zarfı okul hazırlar
Lisenin İngilizce transkriptiİngilizce belge düzenleyen özel ve uluslararası programlı liselerHer lise bu belgeyi düzenlemez
Yeminli tercümeİngilizce belge veremeyen lise ve üniversitelerNoter onayı ve apostil (belgedeki imza ve mührü uluslararası kullanım için onaylayan şerh) gerekip gerekmediği hedef okula bağlı

e-Okul ya da e-Devlet üzerinden İngilizce lise transkripti arıyorsanız, Ekim 2026 itibarıyla MEB'in e-Devlet hizmetleri arasında böyle bir belge bulunmuyor. Okulunuz İngilizce belge düzenlemiyorsa okulun onayladığı Türkçe transkripti yeminli tercümana çevirtirsiniz.

e-Devlet'ten Alınan İngilizce Transkript Yurt Dışında Geçerli mi?

Birçok okul başvuru aşamasında barkodlu ve doğrulanabilir e-Devlet transkriptini değerlendirmeye alabilir. Ancak resmi transkriptin üniversiteden doğrudan gönderilmesini isteyen okullar ve onaylı tercüme ya da onaylı suret isteyen ülkeler de var. Belgenin geçerliliğini, belgenin kendisinden çok hedef okulun kuralı belirliyor.

e-Devlet transkripti, YÖK'ün standart formatında hazırlanan ve barkodla doğrulanabilen resmi bir belge. Yurt dışındaki okul ise çoğu zaman belgenin kim tarafından ve hangi yolla gönderildiğine de bakıyor. Kabulden sonra resmi transkriptin kapalı zarfla ya da üniversitenin elektronik sistemiyle gelmesini isteyen bir program, sizin indirip yüklediğiniz PDF'yi o aşamada yeterli saymayabilir.

Öğrencilerimize hep şunu söylüyoruz: Belgeyi indirmeden önce başvuracağın okulun transkript sayfasını aç ve şu soruların cevabını ara.

  1. Okul, başvuru aşamasında yüklenen doğrulanabilir elektronik belgeleri kabul ediyor mu?
  2. Kabulden sonra resmi transkriptin üniversiteden doğrudan gelmesi gerekiyor mu?
  3. İngilizce versiyonu kimin hazırlamış olması bekleniyor: okulun kendisi mi, yeminli tercüman mı?

Yeminli Tercüme, Noter Onayı ve Apostil

Okulunuz İngilizce transkript düzenlemiyorsa Türkçe belgeyi yeminli tercümana çevirtirsiniz. Hedef okul ya da ülke isterse çevirinin üzerine noter onayı, belgenin üzerine de apostil eklenir. Süreç şu sırayla ilerler:

  1. Yeminli tercüme. Yeminli tercüman belgeyi çevirir ve kaşesiyle onaylar. Tercüman ders adlarını akademik karşılıklarıyla çevirir, örneğin "Diferansiyel Denklemler" dersini "Differential Equations" olarak yazar. Kendi yaptığınız ya da onaysız bir çeviriyi okullar genellikle kabul etmez. Almanya'daki birçok üniversitenin başvurularını yürüten uni-assist de standart tercüme bürolarının onaysız çevirilerini kabul etmiyor. Tercüme ücreti sayfa sayısına ve büroya göre değişir. Çeviriyi başlatmadan önce birkaç bürodan sayfa başı teklif almanızı öneririz.
  2. Noter onayı. Noter, yeminli tercümanın imzasını onaylar. Her okul noter onayı istemez. Gereksiz masraf ve zaman kaybı yaşamamak için hedef okulun şartını önceden kontrol edin.
  3. Apostil. Apostil, 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamında bir belgenin üzerindeki imza ve mührün gerçekliğini onaylayan şerhtir. Türkiye 1985'ten bu yana sözleşmeye taraf. İdari belgeler için apostil şerhini valilikler ile kaymakamlıklar verir. Apostilli bir belge, sözleşmeye taraf ülkelerde ayrıca konsolosluk tasdikine gerek kalmadan kullanılabilir. Apostilin gerekip gerekmediğini hedef okulun ya da o ülkedeki tanıma makamının belge listesi belirler.

Deneyimlerimiz doğrultusunda transkript ve diploma çevirilerini aynı tercümana yaptırmanızı öneriyoruz. Adınız ya da ders adları iki belgede farklı yazılırsa okul ek açıklama isteyebilir. Tercümede adınızın pasaportunuzdaki yazımla birebir aynı olmasını da tercümana baştan söyleyin.

Ülkelere Göre Transkript Gönderim Kuralları

Transkripti hedef okula kimin ve hangi yolla ulaştırdığı ülkeye, başvuru sistemine ve programa göre değişir. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösteriyor. Kesin kural her zaman başvurduğunuz okulun kendi sayfasında yazar.

Ülkelere göre başvuru sistemi, transkripti kimin ilettiği ve değerlendirme kuruluşları
ÜlkeBaşvuru sistemiTranskripti kim iletirDeğerlendirme kuruluşu
Amerika (lisans)Common App (birçok Amerikan okulunun ortak başvuru platformu) veya okulun portalıLisedeki okul danışmanı ya da yetkili okul görevlisiOkula göre
Amerika (yüksek lisans)Okulun portalıBaşvuruda siz yüklersiniz, resmi belge okuldan ya da değerlendirme kuruluşundan gelirPrograma göre WES (World Education Services), ECE gibi kuruluşlar
İngiltere (lisans)UCASTahmini notları referansı yazan öğretmen girer, üniversite ek belge isteyebilirOkula göre
İngiltere (yüksek lisans)Üniversitenin portalıSiz yüklersinizOkula göre
KanadaÜniversitenin portalıDüzenleyen okul doğrudan gönderir ya da değerlendirme kuruluşu iletirWES, ICES, IQAS gibi kuruluşlar, okula göre
İrlandaAB dışından lisans başvurularında çoğunlukla üniversitenin portalıSiz yüklersinizOkula göre
Almanyauni-assist veya üniversitenin portalıSiz yüklersiniz, istenirse onaylı suretler postayla gideruni-assist ön değerlendirmesi

Amerika

Lisans başvurularında transkripti okul danışmanınız (school counselor) ya da okulun yetkili bir görevlisi gönderir. Common App'te danışmanınızı davet edersiniz, danışman da transkriptinizi okul raporuyla (School Report) birlikte sisteme yükler. Harvard ve Stanford gibi okullar, son sınıfın ilk dönem notlarını gösteren ara dönem raporunu (Midyear Report) ve kabulden sonra final transkripti de okul görevlisinden istiyor. Okul danışmanınla başvuru takvimini sonbahar gelmeden konuş ve başvuracağın okulların listesini ona erkenden ver.

Yüksek lisans başvurularında birçok program, başvuru aşamasında resmi olmayan bir kopyanın portala yüklenmesini kabul edip resmi transkripti kabulden sonra istiyor. Resmi belge okulun mühürlü kapalı zarfıyla ya da doğrulanabilir elektronik gönderimle gelir. Bazı programlar transkriptiniz için WES ya da ECE gibi bir kuruluşun değerlendirme raporunu ister. Bu raporun nasıl alındığını WES değerlendirmesi ve denklik süreci yazımızda anlattık.

Amerika, Onedu'nun en derin uzmanlık alanı. Öğrencilerimizin Top 100 üniversitelerden aldığı kabul sayısı 710'u geçti ve bu süreçlerde belge takviminin okul danışmanıyla erkenden kurulmasının son haftalardaki telaşı ortadan kaldırdığını defalarca gördük. Amerika'da lisans başvurusu ve Amerika'da yüksek lisans başvurusu sayfalarımızda süreci baştan sona anlattık.

İngiltere

İngiltere'de lisans başvuruları UCAS üzerinden yapılır. Başvurunuzdaki referansı okulunuzdan bir öğretmen ya da danışman İngilizce olarak yazar ve henüz sınavına girmediğiniz dersler için tahmini notlarınızı (predicted grades) da ekler. Üniversite bu bilgilere göre şartlı kabul (conditional offer) verebilir. Mezuniyet notlarınız şartı karşıladığında kabul kesinleşir. Bazı üniversiteler başvurudan sonra ek belge isteyebiliyor. University of Bristol, eksik gördüğü tahmini notların referansı yazan öğretmen tarafından gönderilmesini, bazı programlarda da ara transkriptin aday paneline yüklenmesini istiyor.

Yüksek lisans başvurularını doğrudan üniversitenin portalından, İngilizce transkriptinizi ya da tercümesini yükleyerek yaparsınız. İngiltere başvurularında öğrencinin okul seçimini başvuru şartlarına bakmadan yapabildiğini sık görüyoruz. Oysa not ortalaması ve ön koşul dersler orada yazıyor. Bu yüzden okul listesini kurarken transkriptinizi yanınızda tutmanızı ve her programın şartını notlarınızla karşılaştırmanızı öneriyoruz.

Türkiye'deki üniversite sonuçlarından sonra yurt dışına karar veren bir öğrencimiz kısa sürede İngiltere'de okuluna başladı. Bu tür hızlı süreçlerde transkript, tercüme ve başvuru adımlarını paralel yürütüyoruz. İngiltere'de üniversite başvurusu sayfamızda ayrıntıları bulabilirsiniz.

Kanada

Kanada'da transkript kuralları üniversiteye ve programa göre değişir. Ekim 2026 itibarıyla Royal Roads University, yurt dışında tamamlanan eğitim için WES ya da ICES raporu veya kendi yaptığı ücretli değerlendirmeyi istiyor ve belgenin resmi sayılması için düzenleyen kurumdan doğrudan gelmesini şart koşuyor. University of Regina'nın lisansüstü fakültesi ise WES raporunu tüm uluslararası adaylara güçlü biçimde öneriyor. Değerlendirme kuruluşları arasında WES, ICES ve IQAS gibi isimler bulunur, hangisinin kabul edildiğini okul belirler.

Lisans başvurusunda transkript açısından asıl belirleyici olan takvim. Kanada'da başvurduğumuz programların önemli bir kısmında başvuru tarihi, öğrencinin 12. sınıfının ilk dönemi bitmeden doluyor. Bu yüzden Kanada'yı listesine alan lise öğrencilerine 9, 10 ve 11. sınıf notlarını gösteren transkripti 12. sınıfa girerken hazır tutmalarını öneriyoruz. Kanada'da üniversite eğitimi sayfamızda okul seçeneklerini inceleyebilirsiniz.

İrlanda

Türkiye'den lisans başvurusu yapan öğrenciler İrlanda'da çoğunlukla merkezi sistem CAO (Central Applications Office) yerine doğrudan üniversiteye başvurur. Ekim 2026 itibarıyla Trinity College Dublin ve University of Galway, AB dışından gelen lisans adaylarını kendi portallarına ya da uluslararası ofislerine yönlendiriyor. Bu başvurularda transkriptinizi ve gerekiyorsa tercümesini kendiniz yüklersiniz. İrlanda'da üniversite eğitimi sayfamızda başvuru sürecini anlattık.

Almanya

Almanya'da birçok üniversite uluslararası başvuruları, adayların belgelerini üniversiteler adına ön değerlendirmeden geçiren uni-assist üzerinden alıyor, bazıları ise kendi portalını kullanıyor. uni-assist, Almanca ya da İngilizce olmayan belgeler için yeminli tercümanın ya da belgeyi düzenleyen okulun yetkili biriminin yaptığı onaylı çeviriyi kabul ediyor. Onaylı suret (officially certified copy) isteyip istemediğine ise başvurduğunuz üniversite karar veriyor. Birçok üniversite taranmış kopyalarla çevrimiçi başvuruya izin verir. Onaylı suret isteyenlerde belgelerin postayla gönderilmesi gerekir ve taramalar geçerli sayılmaz.

Almanya için internette sık geçen bir bilgiyi de netleştirelim. APS (Akademische Prüfstelle) sertifikası Çin, Hindistan ve Vietnam gibi belirli ülkelerde eğitim alan adaylardan isteniyor ve Ekim 2026 itibarıyla Türkiye bu ülkeler arasında değil. Almanya'da üniversite başvurusu sayfamızda belge listesini bulabilirsiniz.

Ders İçerikleri (Course Descriptions) İstenirse

Avrupa'da yüksek lisans ve kredi tanıma süreçlerinde bazı okullar transkriptin yanında ders içeriklerini de isteyebilir. Komite bu belgeyle aldığınız derslerin kapsamını kendi programının ön koşullarıyla karşılaştırır. Ders içeriklerini bölüm sekreterliğinden ya da üniversitenizin web sitesinde derslerin içerik ve kredilerini yayımlayan Bologna bilgi paketinden alabilirsiniz. Belge Türkçeyse transkriptle aynı tercümana çevirtmenizi öneririz. Yurt dışında yüksek lisans sayfamızda programlara göre belge listelerini topladık.

Dijital Transkript Sistemleri

Bazı okullar resmi transkripti kâğıt yerine güvenli elektronik sistemlerle almayı tercih ediyor. Başlıcaları şunlar:

  • Parchment ve National Student Clearinghouse: ABD'deki okulların sık kullandığı elektronik transkript gönderim sistemleri.
  • Türk üniversitelerinin e-imzalı belgeleri: Okulun kendi sisteminden üretilen, doğrulama kodu veya karekod taşıyan transkriptler.
  • e-Devlet transkripti: Barkod ve karekodla doğrulanabilen YÖK belgesi.

Hedef okulun bu sistemlerden hangisini kabul ettiğini başvuru sayfasından kontrol edin.

Transkript Hazırlık Takvimi

Deneyimlerimiz doğrultusunda transkript hazırlığına, başvuracağınız ilk okulun son tarihinden en az iki ay önce başlamanızı öneriyoruz. Her adımın süresi okula, döneme ve büroya göre değiştiği için aşağıdaki tabloda gün sayısı yerine süreyi neyin belirlediğini ve adımı ne zaman başlatmanızı önerdiğimizi yazdık.

Transkript hazırlığında her adımın süresini belirleyen etken ve önerilen başlama zamanı
AdımSüreyi ne belirlerNe zaman başlatın
Okuldan transkriptOkulun iş yükü. Kayıt ve mezuniyet dönemlerinde gecikme yaşanabilirTakvimin en başında
e-Devlet transkriptiNotların sisteme işlenmesiSon dönem notları belgede göründüğünde
Yeminli tercümeSayfa sayısı ve büronun yoğunluğuTranskript elinize geçer geçmez
Noter onayıNoterin yoğunluğuTercüme biter bitmez, okul istiyorsa
ApostilValilik veya kaymakamlığın işleyişiNoter onayından sonra, okul istiyorsa
Değerlendirme kuruluşu (WES vb.)Kuruluşun belge doğrulama süreciOkul istiyorsa resmi transkript hazır olur olmaz. Süre ve ücret için WES yazımıza bakın
Uluslararası gönderimKargo firması ve gümrükBelgeler tamamlandığında, son tarihe pay bırakarak

Takvimini kurarken en uzun adımdan başla ve son tarihten geriye doğru say.

Okulların kesin son tarihlerini her yıl kendi sayfalarından kontrol edin. Tarihler başvuru dönemine göre değiştiği için bu rehberde belirli bir gün vermiyoruz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Fotokopi, ekran görüntüsü ya da öğrenci bilgi sisteminden indirilen onaysız bir PDF'yi resmi transkript yerine sunmak.
  • Kapalı zarfı açmak. Zarf açıldığında belge resmi sayılmaz ve okuldan yeni bir zarf istemeniz gerekir.
  • Kendi yaptığınız ya da onaysız bir çeviriyi göndermek.
  • Pasaportunuzdaki adla transkriptteki adın eşleşmemesi. Türkçe karakterler (ş, ğ, ı gibi) tercümede farklı yazıldığında okul iki belgenin aynı kişiye ait olduğunu doğrulamakta zorlanabilir.
  • Transkript ve diploma çevirilerinde aynı ders ya da kişi adını farklı yazmak.
  • Son dönem notları işlenmeden transkript alıp başvurunun sonuna kadar o belgeyle ilerlemek.
  • Okul istemeden notları 4'lük sisteme kendiniz çevirmek. Dönüşümü genellikle okul ya da değerlendirme kuruluşu yapar.

Dosyanızı göndermeden önce bu listeyi son bir kez belgelerinizle yan yana koyup kontrol edin.

Transkript Terimleri Sözlüğü (Türkçe ve İngilizce)

Transkriptin İngilizcesi "transcript"tir. Avrupa'da "Transcript of Records" ifadesi de yaygın olarak kullanılır. Başvuru formlarında karşınıza çıkacak diğer terimler şunlar:

Transkriptle ilgili terimlerin Türkçe ve İngilizce karşılıkları ve kısa açıklamaları
TürkçeİngilizceKısa açıklama
TranskriptTranscriptDers ve not dökümünü gösteren resmi belge
Not döküm belgesiTranscript of RecordsAvrupa'da transkript için kullanılan resmi ad
Resmi transkriptOfficial transcriptOkulun doğrudan ya da kapalı zarfla ilettiği belge
Resmi olmayan transkriptUnofficial transcriptBaşvuru portalına sizin yüklediğiniz kopya
Kapalı zarfSealed envelopeOkulun mühürleyip imzaladığı, açılmadan iletilen zarf
Geçici transkriptInterim transcriptMezuniyet öncesi, o ana kadarki notları gösteren belge
Final transkriptFinal transcriptMezuniyetten sonra düzenlenen, tüm notları içeren belge
Genel not ortalamasıCGPA (Cumulative GPA)Tüm dönemlerin ortalaması
AKTSECTSAvrupa Kredi Transfer Sistemi kredisi
Diploma ekiDiploma SupplementDerecenin içeriğini açıklayan İngilizce ek belge
Yeminli tercümeSworn translationYeminli tercümanın yaptığı ve onayladığı çeviri
ApostilApostilleLahey Sözleşmesi kapsamında imza ve mühür onayı

Sıkça Sorulan Sorular

Transkript nedir, ne demek?

Transkript (not döküm belgesi), öğrencinin bir eğitim kurumunda aldığı tüm dersleri, kredilerini, notlarını ve ortalamalarını gösteren resmi belgedir. Okul tarafından düzenlenir ve imza, mühür ya da e-imza ile onaylanır. Yüksek lisans, burs ve yurt dışı başvurularında akademik geçmişi kanıtlamak için istenir.

Öğrenci belgesi ve transkript aynı mı?

Hayır, ikisi farklı belgelerdir. Öğrenci belgesi yalnızca bir okulda kayıtlı olduğunuzu gösterir ve not içermez. Transkript ise aldığınız dersleri, notları ve ortalamaları listeler.

Transkript diploma yerine geçer mi?

Hayır, transkript diplomanın yerine geçmez. Diploma programı tamamladığınızı, transkript ise bu süreçte aldığınız dersleri ve notları gösterir. Yurt dışı başvurularında genellikle ikisi birden istenir.

e-Devlet üzerinden transkript alınır mı?

Evet, üniversite öğrencileri ve mezunları transkriptlerini e-Devlet'teki Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı "Transkript Belgesi Sorgulama" hizmetinden ücretsiz, barkodlu ve karekodlu olarak alabilir. Belgeyi alan kurum, barkodla ya da karekodla belgenin gerçekliğini doğrulayabilir. Lise transkripti ise e-Devlet'te bulunmaz ve okul müdürlüğünden alınır.

e-Devlet'ten İngilizce transkript alınır mı?

Evet, e-Devlet'teki YÖK hizmetinden transkriptinizi Türkçe, İngilizce ya da iki dilli olarak alabilirsiniz. Bu imkân yalnızca hizmet kapsamındaki üniversite öğrencileri ve mezunları için geçerlidir. e-Devlet'te İngilizce lise transkripti bulunmaz.

e-Devlet'ten alınan İngilizce transkript yurt dışında geçerli mi?

Birçok okul başvuru aşamasında barkodlu e-Devlet transkriptini değerlendirmeye alabilir. Ancak bazı okullar resmi transkriptin üniversiteden doğrudan gönderilmesini, bazı ülkeler de onaylı tercüme ya da onaylı suret ister. Başvurmadan önce hedef okulun transkript sayfasını kontrol etmenizi öneririz.

Lise transkripti e-Devlet'ten alınır mı?

Hayır, lise transkripti e-Devlet'ten alınmaz. Belgeyi okuduğunuz ya da mezun olduğunuz lisenin müdürlüğünden istersiniz ve okul imza ile mühürle onaylar. e-Devlet'teki lise mezuniyet belgesi mezuniyetinizi gösterir, ders ders not dökümü vermez.

Okula gitmeden transkript alınabilir mi?

Evet, birçok durumda alınabilir. Okulun resmi e-posta adresine yazılı talep gönderip belgeyi kargoyla isteyebilir ya da noter vekâleti verdiğiniz bir yakınınızın teslim almasını sağlayabilirsiniz. Üniversite transkripti için e-Devlet ve öğrenci bilgi sistemi de okula gitmeden kullanılabilir.

Transkriptin geçerlilik süresi var mı?

Transkriptin kendisinde genellikle bir son kullanma tarihi bulunmaz. Ancak yurt dışındaki okullar son dönem notlarınızı da gösteren güncel tarihli bir belge isteyebilir. Başvuru öncesinde belgenizin en son dönemi kapsadığından emin olun.

Bir Sonraki Adım

Transkript, yurt dışı başvuru dosyasında ilk hazırlanan belgelerden biri ve doğru kurulduğunda geri kalan adımları da kolaylaştırıyor. Onedu'da başvurudan vizeye, yurttan kampüsteki ilk haftaya kadar her adımın bir sahibi var: eğitim danışmanınız ve vize uzmanınız. Öğrencimiz okula başladıktan sonra da hattın öbür ucundayız.

Velilerimizden Hamit M. ilk görüşmemizi Google yorumunda şöyle anlatmıştı: "...daha ilk görüşmede süreçle ilgili gayet doyurucu bilgilerle Emre Bey bizi aydınlattı ve yol haritamızı çizdi."

Başvuru belgelerinizi kendi takviminize oturtmak için bir tanışma görüşmesi planlayalım. Okul seçeneklerinizi önce kendiniz incelemek isterseniz yurt dışında üniversite seçenekleri sayfamız iyi bir başlangıç olur.

Kaynakça

  1. T.C. Cumhurbaşkanlığı e-Devlet Kapısı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı: Transkript Belgesi Sorgulama: turkiye.gov.tr
  2. Yükseköğretim Kurulu Basın Arşivi, Üniversite öğrencilerinin transkript belgeleri e-Devlet'te (2021): basin.yok.gov.tr
  3. Atılım Üniversitesi, Announcement Regarding Obtaining Transcript of Records via E-Government (10.05.2021): atilim.edu.tr
  4. T.C. Cumhurbaşkanlığı e-Devlet Kapısı, Milli Eğitim Bakanlığı: e-Devlet Kapısı Üzerinden Sunulan Hizmetler: turkiye.gov.tr
  5. İstanbul Bilgi Üniversitesi, Diploma Eki: bilgi.edu.tr
  6. T.C. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi, Tasdik Bilgilendirme: mfa.gov.tr
  7. Hague Conference on Private International Law (HCCH), Apostille Convention Status Table: hcch.net
  8. Harvard College, Application Requirements: college.harvard.edu
  9. Stanford Undergraduate Admission, First-Year Applicants: Transcript, School Report and Recommendations: admission.stanford.edu
  10. Cornell University, How do I submit transcripts, recommendations, documents, and reports?: faq.enrollment.cornell.edu
  11. University of Oregon Division of Graduate Studies, Transcript Requirements for Graduate Admission: graduatestudies.uoregon.edu
  12. Portland State University, Graduate Admission Transcript Requirements: pdx.edu
  13. UCAS, References and predicted grades: ucas.com
  14. University of Bristol, Incomplete applications: bristol.ac.uk
  15. Royal Roads University, International credential evaluation: royalroads.ca
  16. University of Regina Faculty of Graduate Studies and Research, How to Submit Documents: uregina.ca
  17. Trinity College Dublin, How To Apply To Trinity: tcd.ie
  18. University of Galway, Undergraduate Admissions FAQs: universityofgalway.ie
  19. uni-assist, Certified copies and translations: uni-assist.de
  20. uni-assist, FAQ: Assemble your documents: uni-assist.de
  21. Hochschule RheinMain, The APS procedure: hs-rm.de