OPT (Optional Practical Training) ve CPT (Curricular Practical Training), F-1 vizesi ile Amerika'da eğitim gören uluslararası öğrencilerin mezuniyet öncesinde veya sonrasında alanlarında çalışma deneyimi kazanmalarını sağlayan programlardır. Özellikle STEM alanlarında okuyan öğrenciler için OPT, toplam otuz altı aya kadar çalışma izni sunarak Amerika'da kariyer inşa etmenin en güçlü yoludur.

Bu iki program birbirinden farklı yapılara sahiptir ve doğru zamanda doğru programı kullanmak kariyer planlaması açısından kritik önem taşır.

OPT (Optional Practical Training) Nedir?

OPT, F-1 öğrencilerinin eğitim alanlarıyla doğrudan ilişkili bir pozisyonda çalışmasına izin veren geçici çalışma programıdır. USCIS (United States Citizenship and Immigration Services) tarafından yönetilir.

Pre-Completion OPT (Mezuniyet Öncesi)

  • Eğitim süresince part-time (haftada yirmi saat) veya tatil dönemlerinde full-time çalışma
  • İlk akademik yılı tamamladıktan sonra başvurulabilir
  • Kullanılan süre, Post-Completion OPT'den düşülür

Post-Completion OPT (Mezuniyet Sonrası)

  • Süre: On iki ay tam zamanlı çalışma izni
  • Mezuniyet tarihinden en fazla altmış gün önce veya sonra başvurulabilir
  • Çalışma alanınızla doğrudan ilişkili (directly related) bir pozisyonda olmalıdır
  • İşsiz kalma süresi en fazla doksan gün — bu süre içinde iş bulunmazsa OPT statüsü sona erer

STEM OPT Uzatması (24 Ay Ek)

STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) alanlarında mezun olan öğrenciler, on iki aylık standart OPT'nin üzerine yirmi dört ay ek uzatma alabilir. Toplam çalışma süresi otuz altı aya çıkar.

  • Şartlar: STEM alanında derece, E-Verify kayıtlı işveren, I-983 Training Plan formu
  • İşveren yükümlülükleri: E-Verify'a kayıtlı olmalı, öğrenciye mentorlük ve eğitim planı sağlamalı
  • Maaş: İşveren, Amerikan çalışanlarla karşılaştırılabilir ücret ödemeli
  • STEM CIP kodları: Programınızın CIP kodu STEM listesinde olmalıdır. DHS'nin güncel STEM listesini kontrol edin.

STEM OPT, H-1B vize çekilişine birden fazla kez katılma imkanı tanıdığı için stratejik olarak çok değerlidir.

CPT (Curricular Practical Training) Nedir?

CPT, F-1 öğrencilerinin eğitim müfredatının bir parçası olarak staj, co-op veya iş deneyimi kazanmasına izin veren programdır. OPT'den farklı olarak CPT okulun DSO'su (Designated School Official) tarafından onaylanır, USCIS başvurusu gerektirmez.

  • Şart: İlk akademik yılı tamamlamış olmak (yüksek lisans programlarında bazı istisnalar var)
  • Müfredat bağlantısı: Çalışma, akademik programla doğrudan ilişkili olmalıdır (staj dersi, co-op veya müfredat gerekliliği)
  • Part-time CPT: Haftada yirmi saat veya altı — eğitim döneminde yaygın
  • Full-time CPT: Haftada yirmi saatten fazla — yaz dönemlerinde yaygın
  • Kritik uyarı: On iki ay veya daha fazla full-time CPT kullanırsanız Post-Completion OPT hakkınızı kaybedersiniz!

OPT ve CPT Karşılaştırması

KriterOPTCPT
OnaylayanUSCISOkulun DSO'su
Başvuru süresi3-5 ay (EAD kart bekleme)Birkaç gün-hafta
ZamanlamaEğitim sırası veya sonrasıSadece eğitim sırası
Süre12 ay (+24 ay STEM)Sınırsız (ama 12 ay FT = OPT kaybı)
Müfredat şartıYokZorunlu
İşveren şartıSTEM için E-VerifyYok
Maliyet410 USD (EAD başvurusu)Ücretsiz

OPT Başvuru Süreci

  1. DSO'dan OPT tavsiyesi alın: Okulunuzun uluslararası öğrenci ofisine başvurun. DSO, SEVIS'te OPT tavsiyesi yapar.
  2. I-765 formunu doldurun: USCIS'e EAD (Employment Authorization Document) başvurusu.
  3. Başvuru ücreti: 410 dolar.
  4. Bekleme süresi: Üç ile beş ay. Bu sürede çalışamazsınız.
  5. EAD kartı: Onaylandığında EAD kartı postalanır — çalışmaya ancak bu kartla başlayabilirsiniz.

Zamanlama kritik: Mezuniyet tarihinden en fazla altmış gün önce başvurabilirsiniz. Geç başvuru hakkınızı kaybettirebilir.

H-1B Vizesine Geçiş Stratejisi

OPT, H-1B çalışma vizesine geçiş için köprü görevi görür. H-1B çekilişi her yıl Mart ayında yapılır ve Ekim'de başlar. STEM OPT'nin otuz altı aylık süresi, öğrencilere üç kez H-1B çekilişine katılma imkanı tanır.

  • Strateji: Mezuniyet sonrası hemen OPT başlatın, işvereninizin H-1B sponsor olmasını sağlayın.
  • Cap-Gap: H-1B başvurusu yapıldıysa OPT süresi Ekim'e kadar otomatik uzar (cap-gap koruması).
  • Alternatif vizeler: H-1B çıkmazsa O-1 (olağanüstü yetenek), L-1 (şirket içi transfer) veya EB-2/EB-3 (işveren sponsorluğunda green card) değerlendirilebilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • OPT başvurusunu geç yapmak — altmış günlük grace period içinde iş bulunmazsa statü sona erer.
  • On iki ay full-time CPT kullanarak OPT hakkını kaybetmek.
  • Çalışma alanının diploma alanıyla uyumsuz olması — OPT "directly related" şartı vardır.
  • STEM OPT için E-Verify kontrolünü yapmamak — işverenin E-Verify'a kayıtlı olması zorunludur.
  • İşsizlik süresini aşmak — Post-OPT'te doksan, STEM OPT'te yüz elli günden fazla işsiz kalmak statüyü sonlandırır.
  • EAD kartı gelmeden çalışmaya başlamak — bu ciddi göçmenlik ihlalidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Standart OPT on iki ay çalışma izni verir. STEM alanlarında mezun olanlar yirmi dört ay ek uzatma alarak toplam otuz altı ay çalışabilir. STEM OPT için E-Verify kayıtlı işveren ve I-983 Training Plan gereklidir.
OPT mezuniyet sonrası çalışma iznidir, USCIS onaylar. CPT eğitim sırasında müfredatla ilişkili stajdır, okul onaylar. On iki ay full-time CPT kullanırsanız OPT hakkınızı kaybedersiniz. CPT ücretsiz, OPT başvurusu 410 dolar.
STEM alanında derece, E-Verify kayıtlı işveren ve I-983 Training Plan formu gereklidir. Mevcut OPT sona ermeden başvurulmalıdır. Programınızın CIP kodu DHS STEM listesinde olmalıdır. İşveren mentorlük ve eğitim planı sağlamalıdır.
EAD kartı genellikle üç ile beş ayda gelir. Bu sürede çalışamazsınız. Başvuru ücreti 410 dolar. Mezuniyet tarihinden en fazla altmış gün önce başvurulabilir. Geç başvuru hakkınızı kaybettirir.
Post-Completion OPT'te toplam doksan gün, STEM OPT'te toplam yüz elli gün işsiz kalabilirsiniz. Bu süreyi aşarsanız F-1 statünüz sona erer. Gönüllü çalışma ve freelance iş de "istihdam" sayılabilir.
İşvereninizin H-1B sponsor olması gerekir. H-1B çekilişi her yıl Mart'ta yapılır. STEM OPT ile üç kez çekilişe katılabilirsiniz. H-1B başvurusu yapıldıysa cap-gap korumasıyla OPT Ekim'e kadar uzar.
Evet, her üst derece (lisans, yüksek lisans, doktora) için ayrı OPT hakkınız vardır. Yüksek lisans sonrası STEM OPT kullandıysanız ve doktora yaparsanız tekrar OPT + STEM OPT alabilirsiniz.

Amerika'da yüksek lisans ve OPT/CPT süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için danışmanlarımızla görüşebilirsiniz.